Het woud aan keurmerken is dicht begroeid en lang niet altijd is voor de consument duidelijk waar een keurmerk voor staat en wat de onderlinge verschillen tussen keurmerken zijn.
1. Keurmerken voor foodproducten
Wereldwinkels Nederland erkent in Nederland drie fairtrade keurmerken voor food producten als zijnde betrouwbaar.
Fairtrade
Richt zich op de eerste schakel in de keten, de producent. De focus ligt op
minimumprijzen en premies voor producenten in ontwikkelingslanden.
Met de premie kunnen boerencoöperaties geld investeren in hun bedrijf en
gemeenschap. Vroeger bekend onder de naam Max Havelaar!!!
Fair for Life
Bestrijkt de gehele keten van producent tot aan de uiteindelijke verpakking in het
land van verkoop. Elke schakel in het proces wordt gecontroleerd op
eerlijke handelspraktijken. Dit keurmerk beperkt zich niet tot ontwikkelingslanden
maar biedt ook bescherming aan sociaaleconomisch zwakkere werknemers
wereldwijd, ook in Europa en richt zich behalve op voeding ook op cosmetica,
textiel en handwerkproducten.
Naturland Fair
In dit keurmerk wordt fairtrade, Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO)
en biologisch gecombineerd. Dit keurmerk wil zo graag laten zien dat het mogelijk
is te produceren op een manier die eerlijk is voor zowel mens als natuur.
2. Fairtrade beoordelingssystemen voor non-foodproducten.
De commissie Beoordeling en Assortiment van Wereldwinkels Nederland beoordeelt fairtrade importeurs op hun betrouwbaarheid. Gebaseerd op het onderzoek van een onafhankelijke onderzoeker maakt de commissie een advies aan het bestuur of de importeur wel of niet op de lijst van Wereldwinkels Nederland komt (blijft) met fairtrade importeurs. Het bestuur beslist over plaatsing. Wereldwinkels die deelnemer zijn bij Wereldwinkels Nederland gebruiken deze lijst om te bepalen bij welke importeurs ze hun inkopen doen.
Beoordelingssysteem van World Fair Trade Organisation (WFTO).
WFTO is een wereldwijde gemeenschap van sociale ondernemers met leden in meer dan 70 landen. Om WFTO lid (WFTO Member) te mogen worden, moeten bedrijven en organisaties laten zien dat ze werken via de fairtrade principes. Dit moeten aspirant leden aantonen door het aanleveren van informatie en ander papierwerk.
Organisaties die de status van Guaranteed Fair Trade Enterprise behalen (WFTO Guaranteed Member), mogen wel het WFTO logo op hun producten gebruiken. Dat mogen organisaties die alleen lid zijn van WFTO dus niet.
3.Overige keurmerken
Op Keurmerkenwijzer.nl worden, naast Fairtrade en Fair for Life, de volgende keurmerken ‘Koplopers voor koffie, thee en chocolade’ genoemd:
Rainforest Alliance
Een keurmerk dat aandacht besteedt aan milieuvriendelijke landbouwpraktijken voor de bescherming en het behoud van biodiversiteit. Producten met dit keurmerk moeten qua ingrediënten voor minimaal 30% afkomstig zijn van Rainforest Alliance-boerderijen. Als het percentage tussen de 30 en 90 % ligt, wordt dat aangegeven op het keurmerk. Als op het keurmerk geen percentage aangeduid is, betekent dit dat meer dan 90 procent van de ingrediënten van het product afkomstig zijn van Rainforest Alliance bedrijven.
Op Rainforest Alliance-boerderijen is het gebruik van sommige pesticiden niet
toegestaan. Genetisch gemodificeerde organismen mogen niet gebruikt worden.
Het gebruik van kunstmest mag wel. Primaire bossen mogen niet gekapt worden.
Het keurmerk heeft criteria voor de bescherming en het behoud van biodiversiteit,
waterzuivering, afvalbeheer, erosiecontrole en behoud van bodemvruchtbaarheid.
Een deel van de criteria zijn verplicht, een ander deel is optioneel.
Rainforest Alliance is slechts gedeeltelijk ook een sociaal keurmerk. Het keurmerk garandeert goede werkomstandigheden en legt een reeks sociale criteria op gebaseerd op de ILO-Conventies, waaronder een verbod op dwangarbeid of gebonden arbeid, vakbondsvrijheid, een gegarandeerd minimumloon en het recht op collectief overleg, een werkweek van maximaal 48 uur en een verbod op kinderarbeid en discriminatie.
EU-biologisch
Het EU Bio keurmerk is een Europees keurmerk dat verplicht is voor alle biologische verpakte foodproducten in Europa. Het garandeert dat de productie gebeurt volgens de regels van de biologische landbouw, verwerking en verkoop. Het keurmerk is verankerd in de Europese wetgeving en wordt beheerd door de Europese Commissie. De controle gebeurt door onafhankelijke controleorganisaties in de lidstaten zelf. Producten met dit keurmerk moeten voor de volle 100 procent biologisch zijn, tenzij het om verwerkte producten gaat: dan moet minimaal 95 procent van de ingrediënten afkomstig zijn uit de biologische landbouw. Bij biologische landbouw worden geen kunstmatige meststoffen en chemische pesticiden gebruikt. Genetisch gemodificeerde organismen mogen niet gebruikt worden. Kunstmest en synthetische pesticiden evenmin. Enkel goedgekeurde additieven mogen gebruikt worden. Het EU Bio keurmerk is geen sociaal keurmerk en houdt geen rekening met de arbeidsomstandigheden.
• B-corp:
Deze certificering gaat over de sociale- en milieuprestaties van bedrijven.
B Lab, de oprichter van het keurmerk, wil een beweging vormen van
bedrijven met hetzelfde doel, namelijk: duurzame bedrijfsvoering met meer
positieve impact. Er is geen eisenpakket waar alle gecertificeerde bedrijven
aan moeten voldoen. In plaats daarvan kunnen bedrijven punten krijgen
voor allerlei positieve activiteiten. Voor certificering zijn minimaal 80 punten
nodig (van maximaal 200). Voor bepaling van het aantal punten wordt gekeken
naar positieve werkwijzen op het gebied van bestuur, werknemers, impact op
de gemeenschap, milieu en klanten. Niet alleen de operationele impact van het bedrijf wordt meegewogen maar ook of de werkwijze positieve impact creëert voor betrokken partijen.
De milieucriteria variëren per sector waarbij aandacht is voor milieubeheer, lucht en klimaat, water, land en leven, hernieuwbare energie, behoud van natuur en diersoorten, B Corp vermindering van toxische stoffen, behoud van grondstoffen, milieueducatie en innovatieve milieupraktijken.
Ten aanzien van werknemers is er aandacht voor financiële zekerheid, gezondheid, welzijn & veiligheid, carrièremogelijkheden, betrokkenheid & tevredenheid, eigenaarschap en ontwikkeling.
Let op!
Meerdere bedrijven claimen dat B-corp ook impliceert dat ze fair werken. Het is echter heel iets anders dan fairtrade. B-corp zegt op zichzelf namelijk niets over de drie belangrijkste uitgangspunten van de fairtrade keten:
o een leefbaar loon voor de fairtrade producent
o een langdurige handelsrelatie voor de fair trade producent
o ondersteuning bij de product- en producentontwikkeling